न्युयोर्क, असोज १२ गते । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' ले आफूहरूका लागि सरकार सञ्चालनभन्दा ठूलो काम संविधान लेखन भएको बताउनुभएको छ । प्रधानमन्त्री दाहालले न्युयोर्कमा रहेका नेपाली समुदायका विभिन्न सङ्घसंस्थाद्वारा शनिबार दिउसो आयोजित कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै सो कुरा बताउनुभएको हो ।
संविधानसभामा आदिवासी जनजाति, दलित, महिला, कमैयाजस्ता समुदायबाट समेत प्रतिनिधित्व भएको बताउदै प्रधानमन्त्री दाहालले आफूहरूको प्रयास सबैभन्दा जनपक्षीय संविधान लेखनमा केन्दि्रत भएको जानकारी दिनुभयो । साठी वर्षपछि नेपाली जनता संविधानसभामा आइपुगेको उल्लेख गर्दै उहाले यतिबेला नेपाल दुर्घटनामा पर्नसक्ने जोखिम पनि उत्तिकै रहेको बताउनुभयो ।
नेपालको शान्ति प्रक्रिया आˆनैखालको भएको उहाको भनाइ थियो । संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिवसित आˆनो कुरा हुदा पनि त्यही कुरा उठाएको उहाले जानकारी दिनुभयो । "पहिलेको नक्कल हुनेवाला छैन । नेपालको शान्ति प्रक्रिया आफ्नै खालको छ । राष्ट्रसङ्घका महासचिवसाग कुरा हुदा पनि मैले त्यही भने । नेपाल नेपाल नै हुनसक्छ, अरू हुन सक्दैन ।"
प्रधानमन्त्रीले भन्नुभयो, "हामी शान्तिको नया मोडेल बनाउन गइरहेका छौ । हामी दक्षिण एसियामा मात्र होइन संसारमै शान्तिको नया मोडल तयार गर्ने पक्षमा गइरहेका छौ ।"
जनताको छोरोको हैसियतले आˆनो कुनै स्वार्थ नभएको उहाले प्रस्ट पार्नुभयो । नेपालको आर्थिक समृद्धिका लागि, शान्तिलाई दिगो बनाउन र संविधान ठीक समयमा लेख्नका लागि आर्थिक विकास सुरु हुनुपर्छ भनेर अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसित पनि भनिसकेको उहाले बताउनुभयो । आर्थिक समृद्धिबिना नया नेपाल बन्न नसक्ने उहाले दोहोर्याउनुभयो । दुई वर्षको समय छोटो भए पनि यही समयमा नेपालमा नया कुरा सुरु हुनेमा विश्वास गर्न उहाले आग्रह गर्नुभयो ।
भावी दिनमा नेपाल कता जाने भन्ने बाटो संविधानसभाले कोर्ने उहााले बताउनुभयो । दसवर्षे जनयुद्ध सबै उत्पीडित जाति, वर्ग, क्षेत्र, लिङ्गलाई अधिकारसम्पन्न बनाउन लडिएकाले नै अहिले संविधानसभा सबैभन्दा लोकतान्त्रिक बनेको उहाको दाबी थियो । नेपाल भौगोलिक आधारमा सानो भए पनि सांस्कृतिक, भाषिक हिसाबमा ठूलो भएको उहाको भनाइ थियो । संविधानसभाले मुलुकलाई सङ्घीयतामा लैजाने प्रस्ट गर्दै उहाले 'सङ्घीयताका बारेमा अमेरिकामा पनि छलफल हुनु जरुरी छ' भन्नुभयो ।
हिमाली स्वायत्ततासम्बन्धी प्रश्नको जवाफमा प्रधानमन्त्रीले प्रतिप्रश्न गर्नुभयो- 'ताप्लेजुङदेखि हुम्लासम्म एउटै प्रदेश बनाउने हो भने त्यसलाई कसरी चलाउन सक्नुहुन्छ ? त्यहाका जनताले के फाइदा पाउाछन् ?' अधिकारका लागि लड्नेहरूले सङ्घीयताका बारेमा बडो गम्भीर हुनुपर्ने उहाको आग्रह थियो । "मधेस एउटै हुनुपर्छ, पहाड एउटै हुनुपर्छ, हिमाल एउटै हुनुपर्छ भन्न थालियो भने त्यसको परिणाम के हुन्छ ?" उहाले प्रश्न गर्नुभयो ।
अमेरिकामा बस्ने नेपालीहरूको ठूलो ऐतिहासिक जिम्मेवारी रहेको उहााको धारणा थियो । "जनजाति, दलित, महिला, बुद्धिजीवी सबैको मिहिनेतले यस्तो संविधान बनाउFm जसले संसारभरिका नेपालीलाई एउटै सूत्रमा बाध्न सकोस् र सबैलाई नेपाली हुनुको गौरवबोध गराउन सकोस् र नेपाललाई समृद्धितिर डोर्याउन सकोस्", प्रधानमन्त्रीले भन्नुभयो । अमेरिका जस्तो शक्तिशाली देशमा बस्ने नेपालीले यस प्रक्रियामा धेरै महìवपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने उहाको धारणा थियो ।
अमेरिकाका 'थिङ्क ट्याङ्क'हरूले विगतमा माओवादीलाई राजासित मिल्नुपर्छ भनेर खुलेआम भन्ने गरेको खुलासा गर्दै उहाले भन्नुभयो, "तर नेपाली जनताले देखाइदिए, नेपाली जनताले आफै इतिहास निर्माण गरे ।"
भन्नेहरूले सात दल र माओवादीको संयुक्त आन्दोलन तुहिन्छ भनेको स्मरण गर्दै उहाले आफूलाई संसारको शक्तिशाली ठान्नेहरूले माओवादीले नै संविधानसभा भाड्छन् भनेर आरोप लगाएको पनि उल्लेख गर्नुभयो । "तर चुनाव पनि शान्तिपूर्ण भयो । अमेरिकामा बसेका केही व्यक्तिले माओवादीको एक सिट पनि आउदैन भनेको पनि मैले सुने । दुनियाका ठूला-ठूला 'थिङ्क ट्याङ्क'हरूले माओवादीको ३० सिटभन्दा बढी आउदैन भन्थे" प्रचण्डले भन्नुभयो ।
चुनावमा जनताले माओवादीलाई शान्ति, परिवर्तन र सरकारको नेतृत्व गर्ने मात्र होइन सबै दललाई मिलाएर हिडाउनुपर्ने जिम्मेवारी दिएको उहााले बताउनुभयो । "हामीलाई फेरि जङ्गलमा नजाने भारी नेपाली जनताले भिराइदिएका छन् । नेपाली जनता यति चेतनशील भएका छन् कि माओवादीलाई शान्ति, परिवर्तन र सरकारको नेतृत्व गर्ने जिम्मेवारी दिए । माओवादीले नै सबैलाई मिलाएर हिडाउनुपर्ने जिम्मेवारी दिए । जसबाट दुनिया छक्क परेको छ", उहाले भन्नुभयो ।
अधिकारको खोजीसाग कर्तव्य निर्वाहलाई गासिएन भने त्यो अधिकार अधिकार नभई अराजकता हुने प्रधानमन्त्रीको भनाइ थियो । पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति जोन अफ केनेडीले भनेजस्तै अब 'हामीलाई राष्ट्रले के दियो भनेर होइन हामीले राष्ट्रलाई के दियौ' भनेर सोच्न जरुरी भएको उहाले बताउनुभयो ।
यतिबेला नेताहरूलाई गाली गर्ने 'फेसनै' आएको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले भन्नुभयो, "नेतृत्व गर्ने कुरा चुनौतीपूर्ण छ । जबसम्म जनता गतिलो हुादैनन् तबसम्म नेता पनि गतिलो पाउन सकिादैन । जनताले नेता जन्माउने हो ।" नेपाली जनतामा विकसित नौलो चेतनाले नया-नया नेता जन्माएको उहाको विश्लेषण थियो ।
तीन वर्ष अघिसम्म राजतन्त्र सिद्धिन्छ भनेर सपनामा पनि सोच्न नसक्ने नेताहरू जनता गणतन्त्रवादी भएपछि अहिले महागणतन्त्रवादी बनेको उहाको भनाइ थियो । अहिले संसारमा नेपालको ठूलो चर्चा भइरहेको जानकारी उहााले दिनुभयो । "अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा जहा जादा पनि नेपाललाई सम्मानका साथ हेरिन्छ । त्यसमा पनि मलाई त हिजो राक्षस ठानेका थिए तर अहिले म आफै उपस्थित भएपछि मान्छेहरूलाई अनौठो पनि लागेको छ", उहाले भन्नुभयो ।
कार्यक्रममा आयोजक नेपाली सङ्घसंस्थाका प्रतिनिधिहरूले प्रधानमन्त्रीसमक्ष नेपालका विभिन्न विषयमा चासो राखे ।
शनिबार सााझ नै प्रधानमन्त्रीले क्यानाडा तथा अमेरिकाका विभिन्न भागबाट न्युयोर्क आएका र अमेरिकामा रहेका नेपाली बुद्धिजीवीहरूसाग अन्तरक्रिया पनि गर्नुभयो ।
भेलामा चार सयभन्दा बढी नेपालीको सहभागिता थियो ।
प्रधानमन्त्रीका साथमा पत्नी सीता दाहाल र भ्रमण दलका अन्य सदस्यहरूको सहभागिता थियो ।
प्रधानमन्त्री स्थानीय समय अनुसार ९ बजे न्युयोर्कबाट प|m्याङ्कर्फटका लागि प्रस्थान गर्नुहुने कार्यक्रम छ ।
